Gebelik için

Emboli Nedir? Tedavisi Nasıl Olur?

Emboli Nedir? Tedavisi Nasıl Olur?

Emboli nedir hiç duydunuz mu? Beyin damar tıkanması nedeniyle yılda birçok kişi ölmekte. Bu ciddi problemin ne olduğunu, çeşitlerini, tedavisini ve hatta onları önlemenin yollarını araştırdık.

Emboli, kan pıhtısı veya başka bir maddeden kaynaklanabilir ve ciddi sonuçları olabilir.

Emboli Nedir?

Yabancı bir cisim (embolus) oluşup kan veya lenf damarlarından geçerek sonunda dolaşımı engellediğinde emboli meydana gelir.

Emboli, vücudun bazı damarlarının aniden bloke olarak tıkanmasıdır. Bu tıkanma farklı nedenlere bağlı olarak meydana gelebilir. Kan dolaşımında vücudun bir bölümünden başka bir bölümüne taşınan kan pıhtısına da emboli denilmektedir.

Birkaç tip emboli vardır. Emboli çoğunlukla trombüs olarak bilinen pıhtılaşmış kan hücreleri tarafından oluşturulur. Trombüs, tromboembolizmlere neden olabilir.

Bununla birlikte, gaz kabarcıkları, yağ parçacıkları, bakteriler ve hatta kanser hücreleri (metastazlara neden olan) gibi başka maddeler de emboli oluşturabilir.

Hamilelikte Emboli

Hamilelikte anne ölümlerinin en önemli sebeplerinden birisi damarlarındaki kanın pıhtılaşması ve bu pıhtının damarları tıkamasıdır.

Hamilelik damarlardaki kanda pıhtı oluşması için riskli bir dönemdir. Doğumda kanama riskini azaltmak için vücut kandaki pıhtılaşmayı artıran hücreleri çoğaltır.

Fakat bazen bu durum kanda pıhtılaşmanın artmasına ve hamilelikte emboli oluşumuna yol açabilir. Bazen bu istenmeyen durum annenin ve/veya bebeğin ölümüyle sonuçlanabilir.

Hamilelikte akciger embolisi
Hamilelikte akciğer embolisi

Hamilelikte akciğer embolisi, yani akciğer damarlarındaki pıhtılaşma ve tıkanıklık, anne adayı ölümlerinin en sık ikinci sebebidir. Bu emboli hamileyken anne ölümlerinin yüzde 12-15’ini oluşturur.

Kan pıhtılaşmasına bağlı damar tıkanıklığı ile ilgili problemler hamileliğin herhangi bir döneminde görülebileceği gibi gebeliğin sonlarına doğru daha fazla görülür. Ayrıca doğum sonrası da ortaya çıkması mümkündür.

Doğumdan sonra görülen damar tıkanıklığının yüzde 55’i doğum sonrası ilk 3 gün içinde olur. Fakat doğumdan sonraki ilk 4 hafta boyunca da ortaya çıkabilmektedir.

Emboliye Neden Olan Durumlar Nelerdir?

Doğrudan veya dolaylı olarak emboliye neden olan durumlar çeşitlilik gösterir.

Emboliye neden olan durumlar şunlar olabilir:

  • Hipertansiyon
  • Ateroskleroz (kan damarlarında yağlı plakların birikmesi)
  • Yüksek kolestorol
  • Sigara içmek
  • Kardiyak aritmi (yaşlılarda daha sık görülür)
  • Derin Ven Trombozu (Bacak damarlarında pıhtı oluşumu)
  • Cerrahi müdahale
  • Uzun süre hareketsiz kalmak
  • Genetik eğilim

Emboli Türleri

Emboli nedir
Emboli nedir

Bu makalenin girişinde bahsedildiği gibi beyin damar tıkanıklığına yenik düşen birçok kişi bulunmaktadır. Bu nedenle, embolinin tipine ve konumuna bağlı olan birkaç türü vardır.

Serebral: Beyni besleyen damarların tıkanması olarak da bilinir. Kan pıhtısı beyne giderse, felce veya geçici iskemik ataklara (mini felç olarak da bilinir) neden olabileceğinden oldukça tehlikelidir.

Hava veya gaz embolisi: Bu tür bir emboli dalgıçlarda olabilir. Hızlı bir şekilde yüzeye dönerlerse, kan dolaşımında hava kabarcıkları oluşabilir ve onu bloke edebilir. Buna vurgun da denilmektedir.

Yağ: Kan dolaşımına giren yağ nedeniyle oluşan embolidir. Kemik kırıklarında veya yağlı bölgede yapılan cerrahi müdahalelerden sonra ortaya çıkabilir.

Lenfatik: Lenfatik bir damarda tıkanıklık olması durumudur.

Pulmoner: Genellikle bacakta oluşan (bazen derin ven trombozu veya DVT olarak da bilinir) akciğerlerdeki atardamarlardan birine yerleşen bir tıkanıklıktan kaynaklanır.

Retina veya retinal: Gözdeki damarların tıkanmasıdır. Santral retinal arter tıkanıklığı, etkilenen gözde ani körlüğe neden olabilir.

Septik: Enfeksiyöz mikroorganizmalar tarafından genellikle kılcal damarların tıkanmasıdır. Vücuttaki bir enfeksiyonun oluşturduğu partiküller kan dolaşımına ulaştığında ve kan damarlarını tıkadığında ortaya çıkar.

Amniyotik: Çok nadirdir. Hamilelik sırasında amniyotik sıvıdan kaynaklanır. Hamile kadının akciğerlerine gidebilir ve amniyotik pulmoner emboliye neden olabilir.

Emboli Belirtileri Nelerdir?

Emboli belirtileri, kan akışının aniden kesilmesinden kaynaklanır.

Semptomlar, bulundukları yere bağlı olarak değişir ve şunları içerebilir:

  • Nefes darlığı veya hırıltı
  • Vücudun bir bölgesinde uyuşma
  • Dil değişiklikleri
  • Bir kolda güç kaybı
  • Baş dönmesi
  • Bilinç kaybı
  • Göğüs ağrısı
  • Artan kalp hızı
  • Sırt ağrıları
  • Şişmiş, yorgun ve ağır bacaklar
  • Görünür bacak damarları

Emboli Tedavisi ve Önlenmesi

Trombüs bazen kan dolaşımındaki basınç nedeniyle parçalanabilir. Bu parçalanma kan akışını engellerse, bir trombüs DVT veya felç gibi ciddi sonuçlara neden olabilir.

Trombüsün neden olduğu embolilerin (tromboembolizmler) tedavisi ve önlenmesi, antikoagülan veya trombolitik (fibrinolitikler) içeren ilaçlarla yapılabilir.

İlaç dışı seçenekler, damar tıkanıklığını önlemeye yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Böylece kanın bacaklarda birikmesini önlemek için kompresyon cihazları ve emboli çorabı kullanılabilir. Bacakların uzun süre hareketsiz kaldığı durumlarda bacak kaslarını esnetme ve masaj faydalı olabilir.

Emboli oluşumunu önlemek için bazı yaşam tarzı değişiklikleri de yapabilirsiniz. Bu nedenle sigaradan uzak durun, ideal kilonuzu koruyun, dengeli beslenin, günlük egzersiz yapın ve tansiyonunuzu kontrol edin.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Gebelik İçin © 2018 – 2021 - Tüm Hakları Saklıdır.